1. نقش بز در صنایع دستی ایران
    نقوش حیوانی در هنر ایران اهمیت زیادی دارد این نقوش به سبب كاربردشان از جنبه های مختلفی نظیر كشاورزی و تغذیه به عنوان نمادی از خدایان سلطنت و یا عناصری از كائنات به‌شمار می‌آمدند.
    در بین نقوش حیوانی، نقش بز كوهی از اهمیت زیادی برخوردار است، این نقش در دوران باستان كاركردهای زیادی داشته از جمله نمادی تزیینی و نماد طلب باران و بركت بوده است.
      درعصر ساسانی و بعد از دوران اسلامی اعتقادات و گرایش‌های هنر و فرهنگ تغییرات زیادی در نگاره بز كوهی داشت و این نقش به حاشیه رفت و كاركرد خود را بیشتر در دست بافته های روستایی حفظ كرده است.
    تصویر بزكوهی و نگاره های آن از دوره های پیش از تاریخ درنقوش غارها و سنگهای حجاری شده و بر ظروف سفالی و فلزی بسیاری دیده شده است این نقش كه به شكل طبیعی و یا به صورت بالدار در هنر مفرغ لرستان دیده می‌شود، در دوره هخامنشی به بالاترین شكوه خود از جهت تنوع شكل رسیده و طی قرن ها نمادی از نیروی  باروری و نگاهبان درخت زندگی به شمار می‌آمده است.
    بزكوهی نماد حیوانی از گیلگمش و نشان آناهیتا ایزد باران است و در دوران پیش از تاریخ نقشهای بز كوهی بر سنگها نقاشی و حكاكی می شد و سفالگران شوش همواره قرص ماه  را میان شاخ های بز كوهی می نهادند.
    بی شك هویت نقوش چهارپایان ایران متاثر از شرایط زیست محیطی، فرهنگی و آیین مردم است و می تواند از شرایط اجتماعی و نحوه زندگی مردم دوران خود متاثر بوده و نشان  دهد اهمیت بعضی موجودات و موضوعات در طبیعت اطراف اقوام سازنده آن در دوران باستان با توجه به تغییر شرایط آیین ایرانیان در سده های گذشته  به شكل های مختلف در صنایع دستی و دست بافته های اقوام ایرانی قوام و دوام داشته است.

    می توان گفت نقش بز كوهی بیش از سایر حیوانات در مفرغ و سفالینه هزاره های پیش از میلاد به كار رفته است این حیوان كه در باورهای قدیمی و اساطیری اصل مذكر و سمبل قدرت تولید مثل به شمار می‌رفت یكی از حیوانات حاكم بر آسمان ورب النوع ماه است ایرانیان  برای بزكوهی و جانوران شاخدار دیگر نیز  میان شاخ های خمیده وهلال ماه ارتباطی متصور بوده از زمان های بسیار قدیم با باران و خورشید با گرما و خشكسالی مرتبط می دانستند.
    گیلگمش معتقد است ایرانی ها و یونانی ها در دوران هایی در هنر خود موضوع های اساطیری را نقد می‌كردند، این آثار در ایران ابتدا سفالینه‌ها و بلافاصله در هنر فلزكاران  دیده شده و حداقل به مدت دو قرن در لرستان نقش روی فلزات بوده اند.


    دپارتمان علمی پژوهشی شركت تلفیق مینا و خاتم هوشمند

  2. مقالات مرتبط

  3. محصولات مرتبط با این مقاله