دانشنامه

نقش بز در صنایع دستی ایران

نقش بز در صنایع دستی ایران
نقوش حیوانی در هنر ایران اهمیت زیادی دارد این نقوش به سبب كاربردشان از جنبه های مختلفی نظیر كشاورزی و تغذیه به عنوان نمادی از خدایان سلطنت و یا عناصری از كائنات به‌شمار می‌آمدند.
در بین نقوش حیوانی، نقش بز كوهی از اهمیت زیادی برخوردار است، این نقش در دوران باستان كاركردهای زیادی داشته از جمله نمادی تزیینی و نماد طلب باران و بركت بوده است.
  درعصر ساسانی و بعد از دوران اسلامی اعتقادات و گرایش‌های هنر و فرهنگ تغییرات زیادی در نگاره بز كوهی داشت و این نقش به حاشیه رفت و كاركرد خود را بیشتر در دست بافته های روستایی حفظ كرده است.
تصویر بزكوهی و نگاره های آن از دوره های پیش از تاریخ درنقوش غارها و سنگهای حجاری شده و بر ظروف سفالی و فلزی بسیاری دیده شده است این نقش كه به شكل طبیعی و یا به صورت بالدار در هنر مفرغ لرستان دیده می‌شود، در دوره هخامنشی به بالاترین شكوه خود از جهت تنوع شكل رسیده و طی قرن ها نمادی از نیروی  باروری و نگاهبان درخت زندگی به شمار می‌آمده است.
بزكوهی نماد حیوانی از گیلگمش و نشان آناهیتا ایزد باران است و در دوران پیش از تاریخ نقشهای بز كوهی بر سنگها نقاشی و حكاكی می شد و سفالگران شوش همواره قرص ماه  را میان شاخ های بز كوهی می نهادند.
بی شك هویت نقوش چهارپایان ایران متاثر از شرایط زیست محیطی، فرهنگی و آیین مردم است و می تواند از شرایط اجتماعی و نحوه زندگی مردم دوران خود متاثر بوده و نشان  دهد اهمیت بعضی موجودات و موضوعات در طبیعت اطراف اقوام سازنده آن در دوران باستان با توجه به تغییر شرایط آیین ایرانیان در سده های گذشته  به شكل های مختلف در صنایع دستی و دست بافته های اقوام ایرانی قوام و دوام داشته است.

می توان گفت نقش بز كوهی بیش از سایر حیوانات در مفرغ و سفالینه هزاره های پیش از میلاد به كار رفته است این حیوان كه در باورهای قدیمی و اساطیری اصل مذكر و سمبل قدرت تولید مثل به شمار می‌رفت یكی از حیوانات حاكم بر آسمان ورب النوع ماه است ایرانیان  برای بزكوهی و جانوران شاخدار دیگر نیز  میان شاخ های خمیده وهلال ماه ارتباطی متصور بوده از زمان های بسیار قدیم با باران و خورشید با گرما و خشكسالی مرتبط می دانستند.
گیلگمش معتقد است ایرانی ها و یونانی ها در دوران هایی در هنر خود موضوع های اساطیری را نقد می‌كردند، این آثار در ایران ابتدا سفالینه‌ها و بلافاصله در هنر فلزكاران  دیده شده و حداقل به مدت دو قرن در لرستان نقش روی فلزات بوده اند.


دپارتمان علمی پژوهشی شركت تلفیق مینا و خاتم هوشمند
محصولات مرتبط با این مقاله
تماس با دفتر مرکزی

سیدخندان،سهرورردی شمالی ، خیابان شهید قندی ، کوچه نهم ، ساختمان رستا ، پلاک ۱ ، واحد 10 ، زنگ 10

پیام شرکت

فعالیت شرکت تلفیق مینا و خاتم هوشمند بصورت یک شخص حقوقی مستقل میباشد و هیچگونه وابستگی به ارگان ها و نهادهای دولتی و غیر دولتی ، قضایی و نظامی برای شرکت وجود ندارد.

اهداف شرکت

ایجاد اشتغال مستقل برای بازاریابان افزایش میزان صادرات و فروش صنایع دستی کشور افزایش تولید صنایع دستی و آشنایی خانواده های بیشتر در سراسر دنیا با صنایع دستی و بومی ایران حمایت از تولیدکنندگان صنایع دستی که طرف قرارداد میباشد.

تلفیق هنر - تمامی حقوق مادی و معنوی این وبسایت متعلق به تلفیق هنر است